Kuşlar da Gitti

Bir divan şiiri olur kuşlar, âşık olurlar ve sevgilinin saçları gibi dolanırlar bir camiye. Hem gül hem bülbül… Avlularda dönerler pervane misali. Dönerler de bir yere konamazlar. Yüzyıllardır kondukları ağaçları, evleri, duyguları yerlerinde bulamazlar. Bulduklarında da istenmezler. Bu ülkede bir çingenedir kuşlar, camiler de dâhil.

  • 08.12.2017
  • Merve Gürel

Özellikle Mimar Sinan’ın bir camisini, yani tarihi önemi hasbelkader bilinen bir camiyi gezerken fark edersiniz kuşların istenmediğini. Böyle camilerden birinin avlusuna girer girmez sizi boylu boyunca uzanan şeritler ve onların üzerinde sabitlenmiş “v” şeklinde sıralanan yüzlerce müptezel plastikten mamul nesneler karşılar. Kuşkonmaz da diyorlar. Caminin sütunları tahrip olmasın diye aralarına çekilen yeşil renkli metal direklerin kuşlar için ideal bir durak olması ile mesele başlamış sevgili okur.

 

Kuşların konması ile avluya ve bittabi insanların üstüne talih dağıtmaları inancı dahi modern kültürün çarklarına direnememiştir. Ne vakit meraklanıp elinize Osmanlı ve hayvanlarla ilgili tarihsel bir kaynak alsanız, sadece kuşlar için barınma, sağlık, beslenme ve sert iklim şartlarından korunmak için kuş evleri kuran vakıflar ile tanışırsınız. Göç sırasında sakatlanan kuşlar için hastaneler kurarak insanlığı kendine hayran bırakırmış bu topraklar. Dahası, hayvan haklarına dair ilk düzenlemenin bile bu yurda ait olduğunu okursunuz.

Kuşları, insanlığın uğuru, barışın muştusu, yâre aşk sözünün ulağı olarak gören bir toplumdan, konup da ahaliyi pisletmesin diye pervazlara kuşkonmaz yerleştiren bir topluma dönüşüyoruz; belki de dönüştük çoktan.

Daha da üzücü olanı camiler inşa edilirken kuşlara özel yerler yapılan bir geçmişten gelip şimdi kuşları yaşanılan yerlerde bile istemeyen bir tuhaf insana dönüşmek. Rivayete göre Mekke’yi düşmanlardan koruyan “Yerde yürüyen hayvanlar ve iki kanadıyla uçan kuşların hepsi sizin gibi bir ümmettirler.” diye öğütleyen bir ibadet sığınağında böyle bir garabet epey çelişkili olsa gerek. Galiba “Ne olursan ol yine gel.” sözüne kuşlar dâhil değil.

 

Bu kuşkonmaz şeritlerinin bir de mimari boyutu var. Yıllardır oraya asılı metal şeritlerin zaman ve hava şartları ile boyası sütunlara akar, kâh çini kâh el işçiliği bakır veya kurşun kaplamanın üzerine pas ve boya akıntıları zerk olur. Bu durum artık Selimiye Camii’ni de aşmış, Edirne ve İstanbul’daki pek çok tarihi eserde de görülür olmuştur.

 

Velhâsılıkelam, “O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler.” ve biz, o muhteşem tarihi binalarımızın mahvedildiği bir çağda kaldık. Ve artık kuşlar da uçmuyor.

 

 

Share this post:

Similar Articles:

Şemsiyelerin Ters Açıldığı Gün: Manisa Mesir Festivali

Şemsiyelerin Ters Açıldığı Gün: Manisa Mesir Festivali

On altıncı yüzyıldan bugüne uzanan, Manisa'nın yalçın dağlarına, tarihi kubbelerine teşne bir gelenek... Manisa Mesir Festivali bir kez daha ağırladı kalabalıkları, eller göğe, eller şifaya uzandı bir kez daha.

Read more
Ahmet Dayı

Ahmet Dayı

İskilipli Ahmet Dayı... Emre Bostancı'nın objektifinden...

Read more
Zamana Direnen Mekan: Papazın Bağı

Zamana Direnen Mekan: Papazın Bağı

Ankara Gaziosmanpaşa'da bir sığınak... Yalnız bilip de yaşayanların sevdiği, sevenlerin yaşadığı Ankara'da bir anılar sığınağı Papazın Bağı...

Read more