Ordu'da Saklı ve Naif: Ünye

Eskilerden gelen adı başşehir, saray… Buranın saklı hazinesi ise biricik Ünye.

  • 22.12.2017
  • Sena Şahin

Milattan önceki sahipleri olan Hititlerden, Pontus Devleti’ne, Moğol istilasından Selçuklulara ve Romalılara kadar pek çok farklı uygarlığın emeği ve izi kalmış Ünye topraklarında. En erken ikinci yüzyılda rastlanan isminin ortak kökeninin Yunancada “şaraplı yahut iyi şarap” anlamına geldiği sanılır.  

 

İlkin, Ünye’nin meydanını bir uçtan öbür uca arşınlayın. Resmin detayları, bütünde gizli olacak. İlk uğrağınız ise eski evleri ile “Kadılar Yokuşu” olacak. Vakti zamanında nice Osmanlı kadısının yetiştiği bu sokakta tarihi Ünye evlerinin aşkını göreceksiniz. Takip edin, bakırcılar arastasında mangal üstündeki çayın buğusunda nicedir bir hısım akrabaya almanız icap eden hediyeliği bulacaksınız. Çay boş gitmez. Yanına Gün fırınından pandispanya, lokum, mısır ekmeği alın. Sokakları adımlarken Eski ve Yeni Hamam’ın tanıdık mimarisini inceleyin. Çarşı Hamamı olarak da anılan, tarihçilere göre kiliseden dönüşme Eski Hamam hala hizmet vermekte; soğuk günlerin temiz pak uğrağı.  Hamamın art sokaklarında, ellerinin izlerini, yüreğinin sevgisini yorgana nakış nakış işleyen yorgancı esnafına selam edin.

Allı yeşilli takalardan dolan titiz balıkçı tezgahlarındaki balıklar acıktıradursun, Şekerci Metin Amca’nın fındıklı kurabiye ve lohusa şerbeti ağzınızı tatlandırsın evvela.

On altıncı yüzyılda büyük sedefkârlar, mimarlar ve bilhassa Mimar Sinan’ın oluşturduğu Klasik Osmanlı mimarisi üslubunun izlerini taşıyan “Ünye Müze Evi” şüphesiz bu şehrin baş duraklarından. Türk ahşap işçiliğinin değerli örneklerini barındıran evin sahibi Kafkasya doğumlu Kaptan Server Bey. Evin geniş bir bahçesi ve kuyusu var. Bir araştırmaya göre Türkiye’de bu tip evlerden yalnızca 60 adet bulunmaktadır. Yapının temel kısmı bunca yıl hiç onarıma ihtiyaç duymamıştır. Evde bulunan taşlardan birinin üzerinde 1759 yılı işli olduğu için evin büyük olasılıkla 250 yılı aşkın bir tarihe sahip olduğu tahmin edilir. Yalnız evler değil, zanaatler de zamana direniyor Ünye’de. Temel Çalık Usta’nın ağaç çivili ayakkabıları benzersiz. Şehrin gailesini, Orta Cami’yi, arastayı ve meydanı asırlardır sessizce izleyen bir gözcü vardır: Ünye Kalesi. Milattan önce 200’lü yıllara tarihlenen, 200 metre yüksekliğindeki kale bir yanardağa inşa edilmiş olup içinde mezarları, mağaraları, kuyu ve eski surları da sabırla saklamakta. Bu hülyalı şehre işte tam burada Çakırtepe’de şehri izlerken veda edin, belki mırıldanın Nazım’dan belli belirsiz:

 

“Dağlara çıkma hey Karadeniz,

Yavrudur yârim uçamaz bensiz”

Share this post:

Similar Articles:

Demir Ustası

Demir Ustası

Tokmağın sesinden konuğu bildirecek kadar efsunlu bir zanaat demircilik. Bu engin Anadolu’da ceviz kapı ile demir tokmağın ezeli sevdası hangi hayırların habercisi oldu kim bilir? Kapı her çalınışında hangi yüreklere heyecan, hangi akıllara efkar düştü kim sorar? Asırları var Safranbolu’nun taş kaldırımlarında yankılanır tok demir sesleri. O sesler ki emektar demir ustalarının şaheseri.

Read more
Başlangıçların Şehri: Malazgirt

Başlangıçların Şehri: Malazgirt

Gezginin tıkladığı kapı, bir zamanların ulu hükümdarı Alparslan’ın kudret ve inanç ile araladığı Malazgirt’e açılıyor.

Read more
Bir Mahzun Hikaye: Yanık Yağlı Camii

Bir Mahzun Hikaye: Yanık Yağlı Camii

Murat Çobanoğlu, Toruni, Aşık Avasi ve daha nicesinin memleketi Kars... Kendine özgü motif, renk, acı ve yaşanmışlıklarıyla işlenen kilim ve halıların, Taşlıova’ya “Yaz gelende her yan lalezar olur/Yamacında bin bir çiçek var olur/Kış gelende her bir yanın kar olur/ Eksilmez başımdan dumanın dağlar” dizelerini söyleten dağların, sonsuza uzanan çayırların diyarı.

Read more