Türk-İslam Mimarisinin İncisi: Kızıl Minare

Somuncu Babası, kiliseleri, camileri, Ihlara Vadisi, kervansarayları, hanları, Hasan Dağı, kaplıcaları, höyükleri, evliyaları bir yana, Kızıl Minaresi bir yana şu tarçın renkli şehr-i Aksaray'ın.

  • 25.02.2017
  • Emine Nural Öztürk

"Sultan Bedreddin'in yanında çok kısa süre kalarak Aksaray'a hareket ettik. Burası Bilâd-ı Rûm'un en güzel ve sağlam şehirlerindendir. Her yandan akarsular ve bağlarla çevrilidir. Şehirden üç kanal geçer ve bunlar evlerin içinden akar. Şehrin içinde üzüm bahçeleri, bağlar ve bostanlar vardır. Aksaray'ın koyun yününden üretilen zarif halı ve kilimlerinin dünyada bir benzeri daha yoktur."

İbn-i Battuta 14.yy

 

Anadolu'nun kalbinde bir gölge şehir.

Milattan önce 7000'lere dayanan tarihiyle, Selçuklulardan İlhanlılara, Danişmentlilerden Karamanoğulları’na oradan da Osmanlı'ya uzanan egemenlik macerasıyla, özel ve güzel şehir. 

 

Sonunda İshak Paşa'nın ele geçirmesi ve Fatih Sultan Mehmet Han'ın emriyle halkının bir kısmı İstanbul'a nakledilen, böylece İstanbul'daki Aksaray semtinin temellerini atan Aksaray…

 

Tarçın rengi bir şehir burası, sokaklarını arşınlarken adım başı Selçukluyu gördüğünüz.

 

Soluduğumuz havada tarih, her köşe başında bir evliyânın nazarı var.

 

 

Basitin görünmezindeki karmaşık güzelliği barındıran bir ev, bu evin kalbinde de bir minare, hem de eğri!.. Eğri denince hatra gelen, zamanla eğrilip mevcut halini alan Pisa Kulesidir şüphesiz. Peki ya bizim güzel ve yalnız minaremiz de yılların yorgunluğuyla mı eğilmiş, yoksa mimariye göz kırparcasına eğik mi inşa edilmiş? İşin erbabları gelmiş, ölçmüş, biçmiş. Anlamışlar ki bu minare eğri yapılmış! Doğrusu 1200'lerden günümüze kadar gelebilmekle de iyi iş çıkartmış. İşin erbabı, bu eserin eşsiz olduğunu söylemiş, kasten eğik yapılan ilk esermiş. Evvelden, kendiliğinden eğildiği düşünüldüğü için etrafı çelik halatlarla çevrelenmiş olsa da günümüzde bu halatların gereksizliği anlaşılmış. Kızıllığını da Horasan harcıyla yapıştırılmış kırmızı tuğlalardan almış.

 

Öyle bir coğrafya ki bu, hangi toprağa değinseniz, nadide balıklar takılıyor ağınıza, oltanıza. Kumu azıcık eşeleseniz insanlığın binlerce yılı size göz kırpıp gülümsüyor. Sessizce "ben buradayım" diyor. Eğri Minare de bize bunu anlatıyor, "ben!" diyor, "kültür elmasına vuran ışıkların yansımalarından yalnızca biriyim".

 

Bu gölge şehrin kalbinden selamlıyor sizi Kızıl Minare, nam-ı diğer Eğri Minare. Kapadokya'ya giderken, Ihlara'dan geçerken bu selamı almak düşüyor artık bize. Farkındalıkla yaşamak, bu farkındalığı gittiğimiz yere taşımak düşüyor. Bastığımız toprakta bininci ayak izi olduğumuz bilinciyle, bıkmadan usanmadan aşındırmak gerekiyor memleketin her karışını.

 

Aksaray'ın sükûnetinin ardında binlerce yıllık geçmişi, evliyaların sesi ve nefesi var. Bu şehre girdiğinizde kulak kabartın; çünkü Yunus'un dediği gibi;

 

"Dil söyler kulak dinler,

Kalp söyler kâinat dinler."

 

Lisanının patikası kalbi olanlara tarçın kokulu selamlar olsun!

 

Bu Yazıyı Paylaş:

Benzer Yazılar:

Sazın Ustaları Aşıklar

Sazın Ustaları Aşıklar

Anadolu’ya varışıyla yepyeni bir yaşamın kapısını da aralayan Türk toplumu, özgün bir kültürel kimliğe bürünmüş; bu yeni kimliğin duygu dünyasının rehberi de aşıklar olmuş...

Devamını Oku
Dario Moreno'nun Tatlı İzmir'i

Dario Moreno'nun Tatlı İzmir'i

Şöhreti sınırları aşan gitarist, piyanist ve sinema oyuncusu sevgili Dario Moreno, aşık olduğum şehre en az benim kadar aşık bir kıymetli sanatçı… İzmir’in evrensel simgelerinden olmuş, fırtınalı hayat serüvenindeki başarıları niceleri için ilham kaynağı…

Devamını Oku
İftardan Sonrası Kadayıf Dolması

İftardan Sonrası Kadayıf Dolması

Cevizli kadayıf dolmasının adı anıldığında akla hayale Erzurum’un mükellef Ramazan sofraları gelir. Üç yüz seneden beri misafirlerin, dost meclislerinin vazgeçilmez tatlısı olmuş, her geçen gün lezzetlenmiş bu mutfak mirası.

Devamını Oku