Türk-İslam Mimarisinin İncisi: Kızıl Minare

Somuncu Babası, kiliseleri, camileri, Ihlara Vadisi, kervansarayları, hanları, Hasan Dağı, kaplıcaları, höyükleri, evliyaları bir yana, Kızıl Minaresi bir yana şu tarçın renkli şehr-i Aksaray'ın.

  • 25.02.2017
  • Emine Nural Öztürk

"Sultan Bedreddin'in yanında çok kısa süre kalarak Aksaray'a hareket ettik. Burası Bilâd-ı Rûm'un en güzel ve sağlam şehirlerindendir. Her yandan akarsular ve bağlarla çevrilidir. Şehirden üç kanal geçer ve bunlar evlerin içinden akar. Şehrin içinde üzüm bahçeleri, bağlar ve bostanlar vardır. Aksaray'ın koyun yününden üretilen zarif halı ve kilimlerinin dünyada bir benzeri daha yoktur."

İbn-i Battuta 14.yy

 

Anadolu'nun kalbinde bir gölge şehir.

Milattan önce 7000'lere dayanan tarihiyle, Selçuklulardan İlhanlılara, Danişmentlilerden Karamanoğulları’na oradan da Osmanlı'ya uzanan egemenlik macerasıyla, özel ve güzel şehir. 

 

Sonunda İshak Paşa'nın ele geçirmesi ve Fatih Sultan Mehmet Han'ın emriyle halkının bir kısmı İstanbul'a nakledilen, böylece İstanbul'daki Aksaray semtinin temellerini atan Aksaray…

 

Tarçın rengi bir şehir burası, sokaklarını arşınlarken adım başı Selçukluyu gördüğünüz.

 

Soluduğumuz havada tarih, her köşe başında bir evliyânın nazarı var.

 

 

Basitin görünmezindeki karmaşık güzelliği barındıran bir ev, bu evin kalbinde de bir minare, hem de eğri!.. Eğri denince hatra gelen, zamanla eğrilip mevcut halini alan Pisa Kulesidir şüphesiz. Peki ya bizim güzel ve yalnız minaremiz de yılların yorgunluğuyla mı eğilmiş, yoksa mimariye göz kırparcasına eğik mi inşa edilmiş? İşin erbabları gelmiş, ölçmüş, biçmiş. Anlamışlar ki bu minare eğri yapılmış! Doğrusu 1200'lerden günümüze kadar gelebilmekle de iyi iş çıkartmış. İşin erbabı, bu eserin eşsiz olduğunu söylemiş, kasten eğik yapılan ilk esermiş. Evvelden, kendiliğinden eğildiği düşünüldüğü için etrafı çelik halatlarla çevrelenmiş olsa da günümüzde bu halatların gereksizliği anlaşılmış. Kızıllığını da Horasan harcıyla yapıştırılmış kırmızı tuğlalardan almış.

 

Öyle bir coğrafya ki bu, hangi toprağa değinseniz, nadide balıklar takılıyor ağınıza, oltanıza. Kumu azıcık eşeleseniz insanlığın binlerce yılı size göz kırpıp gülümsüyor. Sessizce "ben buradayım" diyor. Eğri Minare de bize bunu anlatıyor, "ben!" diyor, "kültür elmasına vuran ışıkların yansımalarından yalnızca biriyim".

 

Bu gölge şehrin kalbinden selamlıyor sizi Kızıl Minare, nam-ı diğer Eğri Minare. Kapadokya'ya giderken, Ihlara'dan geçerken bu selamı almak düşüyor artık bize. Farkındalıkla yaşamak, bu farkındalığı gittiğimiz yere taşımak düşüyor. Bastığımız toprakta bininci ayak izi olduğumuz bilinciyle, bıkmadan usanmadan aşındırmak gerekiyor memleketin her karışını.

 

Aksaray'ın sükûnetinin ardında binlerce yıllık geçmişi, evliyaların sesi ve nefesi var. Bu şehre girdiğinizde kulak kabartın; çünkü Yunus'un dediği gibi;

 

"Dil söyler kulak dinler,

Kalp söyler kâinat dinler."

 

Lisanının patikası kalbi olanlara tarçın kokulu selamlar olsun!

 

Bu Yazıyı Paylaş:

Benzer Yazılar:

İstanbul’un Mistik Yüzü

İstanbul’un Mistik Yüzü

İstanbul’un envai çeşit mistik mekanından biri de şehrin denize en yakın ve en yüksek tepesi olan “Yuşa”dır. Yuşa Tepesi, büyüleyici manzarasıyla olduğu kadar, manevi havasıyla da özel bir konuma sahiptir. Tepenin kutsiyeti, üzerinde antik çağda adına yapılan bir tapınağın bulunduğu, “İyi Rüzgarlar Efendisi Ourios”a kadar dayandırılmaktadır.

Devamını Oku
Sanatın Köyü Bademler

Sanatın Köyü Bademler

Bir köy düşünün tiyatrosu, kütüphanesi olsun. Üstelik bir oyuncak müzesine de sahip olsun. Halkının sıcakkanlılığını görünce “neden daha önce gelmemişim ki” diye hayıflansın insan.

Devamını Oku
Mehmet Usta

Mehmet Usta

İskilip'ten Mehmet Amca. Kadir Tahtacı'nın objektifinden.

Devamını Oku