Tohumdan Hasata Bir Anadolu Öyküsü: Ekmek

Sofralarımızın vazgeçilmezi belli başlı hasletlerimizden olarak gördüğümüz, o olmasa karnımızın doymadığı ekmek, eski çağlardan beri topraklarımızın demirbaşı.

  • 17.02.2017
  • Ümmühan Özcan Tan

Fotoğraf: Tuğran Yüce

Fotoğraf: Şevki Cengiz

Fotoğraf: Yener Tan

İlkin ısınmış yassı taşlar üzerinde pişirilip peksimet yapılan ekmek zaman içinde fırınlarda yapılmaya başlanır. Anadolu, buğdayın anavatanı olarak kabul edilegelir. Şanlıurfa Göbekli Tepe kazılarındaki buluntular, buğdayın ilk kez bu coğrafyada yetiştiğini ortaya koymaktadır. Uygarlıklar beşiği Anadolu’nun sultanlarından kabul edilen Hititlerin Ninda adını verdikleri şey ekmekten başka bir şey değildir. Hatta Hitit Kralı I. Hattuşili “Ekmek yiyecek, su da içeceksiniz!” diye buyurmuş, ekmeğin hayatiyetine vurgu yapmıştır.

 

Emeğin simgesi olmuş ekmeğin; tandır ekmeği, yufka ekmek, lavaş, bazlama, pide gibi çeşitleri hepimizin malumu. Mayanın, suyun ve unun muhteşem uyumunun ortaya çıkmış hali olan ekmek; kimi zaman fırında kimi zamanda tandırda ve saçta pişirilmesiyle sofralarımızda yerini almıştır. Toprak aşığı kıymetli ozanımız Âşık Veysel’in tecrübelerinden damıtılmış dizelerine de dökülüvermiş ekmek;

 

"Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi.

Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi.

Kazma ile dövmeyince kıt verdi.

Benim sadık yârim kara topraktır."

"İnce Ekmek Yapımı ve Paylaşımı Geleneği: Lavaş, Katrıma, Jupka, Yufka" başlıklı somut olmayan kültür mirası dosyası Türkiye, Azerbaycan, İran, Kazakistan, ve Kırgızistan tarafından UNESCO'ya tescil ettirildi.

Buğday başakta, ekmek sofralarda güzel. Türkiye’nin mutfak geleneği lavaş ve yufka, kış sofralarında yer alsın diye, pek çalışkan Anadolu kadınının usta ellerinde, imece ile beraberce şekillenmiş, çalışmanın, dayanışmanın sembolü olmuş ve özenle pişirilip istiflenmiştir. Anadolu’nun önemli âlimlerinden Somuncu Baba’nın aşkla yoğurup pişirdiği ve halka dağıttığı ekmekler gibi bereketli sofralarınız ve dumanı üstünde tüten ekmek tadında hayatlarınız olsun diyelim ve John Steinbeck’ten güzel bir sözle sonlandıralım:

 

“Eğer yoksulsan ve ekmeğe muhtaçsan sakın zenginin kapısını çalma, çünkü gönülden vermez; git yoksulun kapısını çal ki elindeki son ekmeği bölüp gönülden vermek nasıl olurmuş, onu gör.”

 

 

 

Bu Yazıyı Paylaş:

Benzer Yazılar:

İstanbul’da Bir Kabak Kemane Ustası

İstanbul’da Bir Kabak Kemane Ustası

 İstanbul’un karmaşasının orta yerinde, Mecidiyeköy’de yükseliyor müzik sesleri ’89 Manisa doğumlu genç usta, müzisyen Ruşen Can Acet’in ellerinden. Bütün engelleri aşıp evinde kurduğu atölyesine girince ortada ciddi bir çalışma olduğunu görüyoruz, hayranlığımız daha da artıyor.

Devamını Oku

Bin Yıllık Usta Hikayesi: Yemenici Deniz Usta

Bin yıllık bir zanaatin bayrak devri hikayesidir bu. "Baba mesleği" demişler adına. Emeği sonsuza taşıyan bir nişan adeta.

Devamını Oku

Bin Yıllık Usta Hikayeleri: Kutnu Dokuma

Bin Yıllık Usta Hikayelerinin ilki Antep'ten kutnu dokuma ustası Hülya Usta. Onunki bir emek ve kararlılık hikayesi...

Devamını Oku